Strona główna / Wiedza / Zgoda na wyjazd dziecka za granicę pod opieką osoby trzeciej

Zgoda na wyjazd dziecka za granicę pod opieką osoby trzeciej

Wielu klientów w ostatniej chwili orientuje się, że na wyjazd ich małoletniego dziecka z osobą trzecią, przykładowo pod opieką dziadków, rodzeństwa lub też na zorganizowany wyjazd typu „kolonie”, „obóz” czy „zagraniczna wycieczka szkolna” potrzebna jest tzw. zgoda na wyjazd dziecka za granicę pod opieką osoby trzeciej. To jest zgoda obojga rodziców wyrażona w formie pisemnej zawierająca notarialnie poświadczenie ich podpisów.

Dokument jest krótki i nie wymaga pomocy biura prawnego, jednak warto przejrzeć kilka przykładów i dostosować treść do potrzeb własnych. Biura podróży lub organizatorzy kolonii informują o tym, już przy podpisaniu umowy czy zapisach na wycieczkę, jednak często w ferworze załatwiania innych spraw rodzice zapominają o tym dokumencie. W takim przypadku niestety może zdarzyć się tak, że ich dziecko nie będzie mogło wyruszyć w podróż, a rodzice będą narażeni na niepotrzebne koszty z tym związane. W celu uniknięcia dodatkowego stresu i załatwiania ww. zgody na ostatnią chwilę, a także ewentualnych kosztów związanych z podróżą, która nie doszła do skutku, zachęcamy do wcześniejszego przygotowania się na tę okoliczność.

Czy oświadczenie o wyrażeniu zgody może złożyć jeden z rodziców jeśli dziecko ma jechać z osobą tzw. trzecią, czyli kimś innym niż rodzic?

Co do zasady nie, bowiem zgodnie z art. 93 § 1 kodeksy rodzinnego i opiekuńczego (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 2809, dalej k.r.i.o.) władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom, co oznacza, że obydwoje powinni udzielić takiej zgody jeżeli dziecko będzie podróżowało z osobą trzecią.

Istnieją jednak wyjątki, gdzie zgody na wyjazd dziecka za granicę może udzielić jeden z rodziców, jest to przede wszystkim sytuacja wskazana w art. 93 § 2 kodeksy k.r.i.o. tj. z uwagi na dobro dziecka sąd może ograniczyć lub pozbawić władzy jednego z rodziców (lub obojga rodziców), a także sytuacja wskazana w art. 94 k.r.i.o. jeżeli jedno z rodziców nie żyje, nie ma pełnej zdolności prawnej, lub zostało pozbawione praw rodzicielskich, władza rodzicielska przysługuje drugiemu z rodziców.

Dlaczego rodzice muszą przedstawiać zgodę na wyjazd dziecka za granicę?

Odpowiedź jest prosta, decyzja dotycząca wyrażenia zgody na podróż małoletniego dziecka za granicę zaliczana jest do spraw istotnych dotyczących jego osoby, dlatego ww. zgoda jest potrzebna z uwagi na bezpieczeństwo dziecka. Co do tej kwestii wypowiedział się Sad Najwyższy w uchwale z dnia 10 listopada 1971 r., sygn. akt III CZP 69/71 gdzie stwierdził, że na wyjazd za granicę na pobyt stały małoletniego wraz z jednym z rodziców, któremu w wyroku rozwodowym powierzono wykonywanie władzy rodzicielskiej, potrzebne jest zezwolenie sądu opiekuńczego, jeżeli drugi z rodziców, któremu powierzono nadzór nad wychowaniem dziecka, nie złożył oświadczenia wyrażającego zgodę na wyjazd dziecka. Uchwała SN z 10.11.1971 r., III CZP 69/71, OSNC 1972, nr 3, poz. 49.

Następnie w postanowieniu z dnia z dnia 6 marca 1985 r., sygn.. akt III CRN 19/85 (Postanowienie SN z 6.03.1985 r., III CRN 19/85, LEX nr 8694) Sąd Najwyższy stwierdził, że wyjazd dziecka za granicę w celu spędzenia tam wakacji, jako należący do istotnych spraw dziecka wymaga Zgody obojga rodziców, wykonujących władzę rodzicielską, a w przypadku braku takiej Zgody orzeczenia sądu opiekuńczego. W przytoczonym orzeczeniu Sąd ustalił, że rodzice dziecka są rozwiedzeni i nadal pozostają skłóceni, wskutek czego kontakt ojca z dzieckiem jest utrudniony. Ojciec dziecka nie wyraził zgody na czasowy wyjazd córki za granicę. Sąd wskazał, że nie można wykluczyć, że wnioskodawczyni zamierza pozostać z córką na stałe za granicą. W związku z powyższym rodzice podejmują decyzje we wszystkich istotnych sprawach dotyczących spraw dziecka wspólnie, także w przedmiotowej sprawie i bez zgody drugiego rodzica dokument będzie niepełny i niewystarczający.

Zważywszy na napływ ludności z różnych części świata do Polski, ale również masowe przemieszczanie się, migrację ludności na całym świecie, powstaje wiele rodzin z elementem międzynarodowym, gdzie jedno z rodziców nie jest obywatelem polskim. W sytuacji rozpadu takich małżeństw-rodziców małoletnich dzieci zawsze powstaje niejako spór o to, z kim dziecko będzie mieszkać i jak będą wyglądały „wakacje” małoletniego. Ponadto mając na uwadze coraz częstsze przypadki „niekontrolowanych” wyjazdów małoletnich dzieci za granicę i z obawy przed ich „uprowadzeniem” lub „przymusem leczenia” poza granica kraju ich obywatelstwa, sąd wskazuje, że rodzice wspólnie podejmują decyzje we wszystkich istotnych sprawach dotyczących ich dziecka, w tym wyjazdów za granicę.

Czy Notariusz przygotowuje treść i zakres udzielonej zgody?

Klienci samodzielnie przygotowują treść takiego dokumentu. Poniżej dla ułatwienia załączamy wzorów dokumentów, które można bezpłatnie pobrać i uzupełnić o właściwe dane stron. Proszę mieć na względzie, że w treści zgody należy wskazać dokumenty tożsamości, którymi będą się posługiwać osoby upoważnione za granicą np. dowód osobisty czy paszport. Dokument powinien zostać sporządzony w języku polskim i przetłumaczony przez tłumacza przysięgłego na język kraju, w którym dokument będzie używany. Często jest sporządzany w dwóch wersjach językowych np. po polsku i po angielsku.

Jak prawidłowo powinien wyglądać taki dokument?

Na końcu artykułu zamieściliśmy kilka przykładów. Każdy z dokumentów należy uzupełnić o odpowiednie dane. Nie ma sztywnych wytycznych co do samej treści dokumentu. Przy samodzielnym kreowaniu treści warto pamiętać, aby zawrzeć w nim takie informacje jak:

kto (dane: rodzic/opiekun prawny) udziela Zgody;
na wyjazd małoletniego dziecka (pełne dane małoletniego dziecka);
pod opieką kogo (pełne dane opiekuna);
do jakiego kraju i w jakim terminie;
czy Zgoda obejmuje podejmowanie decyzji w sprawach leczenia.

Należy zwrócić uwagę na to, że:

wskazujemy dokument tożsamości, którym faktycznie osoby wymienione w treści będą posługiwać się za granicą (paszport, dowód osobisty);
dokument powinien zawierać datę do kiedy jest ważny lub termin planowanej wycieczki oraz kraj, do którego dziecko miałoby się udać z opiekunem;
warto w treści Zgody zawrzeć numer kontaktowy rodzica;
dokument powinien zostać napisany w języku polskim,
zawierać podpisy rodziców poświadczone i złożone w obecności notariusza
następnie powinien zostać przetłumaczony przez tłumacza przysięgłego na język urzędowy kraju, do którego udaje się dziecko.

Zakończenie

Pamiętajmy, że zgoda na wyjazd dziecka za granicę to nie tylko formalność — to dokument mający kluczowe znaczenie dla jego bezpieczeństwa, zdrowia oraz legalności podróży. Niedopełnienie tego obowiązku może skutkować nie tylko odmową wjazdu do kraju docelowego, ale również poważnymi problemami na granicy, stresem dla dziecka oraz stratami finansowymi dla rodziców.

Zachęcamy więc do wcześniejszego przygotowania odpowiedniej zgody, sprawdzenia terminów ważności dokumentów tożsamości, a także do skorzystania z poniższych bezpłatnych wzorów dokumentów. Mogą one służyć jako baza do przygotowania indywidualnej zgody, dostosowanej do konkretnej sytuacji rodzinnej i podróży dziecka.